Đi làm muộn vì sự cố dọc đường thì việc đầu tiên là dừng xe vào chỗ an toàn rồi mới nhắn hoặc gọi báo — không vừa chạy xe vừa bấm điện thoại. Lời báo nên gửi trước giờ vào làm, nói rõ chuyện gì, dự kiến tới lúc mấy giờ, và việc nào cần người khác đỡ giúp trong lúc chờ. Có người bị thương thì gọi 115 trước, chuyện đi làm để sau.
Xe hỏng, tắc đường vì ngập, xe buýt bỏ chuyến, con ốm sốt lúc sáng sớm… những chuyện ngoài ý muốn ai cũng gặp. Người quản lý thường không khó chịu vì một lần muộn có lý do; họ khó chịu khi tới giờ họp mà không biết nhân viên đang ở đâu.
Các cách phản ứng thường gặp
| Cách phản ứng | Điều thường xảy ra sau đó | Nên hay không |
|---|---|---|
| Không báo, cố phóng nhanh cho kịp | Nguy cơ tai nạn tăng; tới nơi vẫn muộn mà người khác đã phải chờ, đã phải gọi tìm | Không nên |
| Vừa lái xe vừa nhắn tin báo | Rất nguy hiểm cho mình và người khác, lại vi phạm luật giao thông | Không nên |
| Tới nơi mới giải thích, kể dài dòng | Cấp trên đã bị động trong khoảng thời gian mình vắng mặt; lời giải thích muộn nghe như viện cớ | Không nên |
| Dừng chỗ an toàn, báo ngắn trước giờ làm, nêu giờ tới dự kiến | Mọi người sắp xếp được; tới nơi chỉ cần một câu là xong chuyện | Nên |
Các bước khi gặp sự cố trên đường đi làm
- An toàn trước. Tấp xe vào lề, bật đèn cảnh báo nếu là ô tô, dắt xe máy lên vỉa hè hoặc chỗ không cản đường. Có va chạm, có người bị thương thì gọi 115; có cự cãi, đe doạ thì rời đi và gọi 113. Cách nói chuyện hạ nhiệt khi va quẹt nhẹ, cách xử lý hết xăng, thủng lốp có bài riêng ở mục Trên đường.
- Ước lượng giờ tới. Tính thời gian sửa xe hoặc chờ xe khác, cộng thêm thời gian đi. Nói một mốc có dư một chút: hứa 9 giờ 15 mà tới 9 giờ thì tốt hơn hứa 9 giờ mà tới 9 giờ 20.
- Báo ngắn gọn, đúng người. Thường là quản lý trực tiếp, cộng thêm người đang chờ mình (khách, đồng nghiệp cùng ca). Theo quy định nơi bạn làm, có thể phải báo cả bộ phận chấm công.
"Anh ơi, xe em bị thủng lốp ở gần cầu, em đang chờ sửa. Em dự kiến tới khoảng 8 giờ 45 ạ. Cuộc họp 8 giờ 30 nhóm cứ bắt đầu, em đọc biên bản rồi bổ sung sau."
- Nhờ người đỡ việc đang gấp. Nếu bạn phụ trách mở cửa hàng, nhận ca, đón khách lúc sáng, đây là phần quan trọng nhất:
"Chị Mai ơi, em kẹt xe vì đường ngập, chắc muộn khoảng 30 phút. Chị nhận giúp em khách hẹn 8 giờ được không ạ, hồ sơ em để ở ngăn bàn thứ hai."
- Cập nhật nếu giờ tới thay đổi. Sửa xe lâu hơn dự kiến thì nhắn thêm một tin. Đừng để mốc cũ qua đi trong im lặng.
- Tới nơi: một câu là đủ. Không cần xin lỗi rối rít hay kể lại cả buổi sáng.
"Em tới rồi ạ, xin lỗi anh chị vì đến muộn. Em cập nhật phần họp ngay đây."
- Làm bù nếu cần. Hỏi xem có việc gì mình đã lỡ, đọc lại tin nhắn nhóm, chủ động nhận lại phần đồng nghiệp đã làm thay.
- Thủ tục chấm công: nếu nơi bạn làm có quy định về đi muộn (giải trình, trừ công, làm bù giờ), làm theo đúng quy định đó. Muốn biết chi tiết thì xem nội quy, hợp đồng hoặc hỏi phòng nhân sự.
Báo qua kênh nào
| Hoàn cảnh | Kênh phù hợp |
|---|---|
| Muộn ít phút, không có việc ai chờ | Nhắn tin cho quản lý trực tiếp là đủ |
| Muộn mà có cuộc họp, có khách hẹn | Nhắn cho quản lý và gọi hoặc nhắn trực tiếp người đang chờ |
| Làm theo ca, công việc không thể bỏ trống (bán hàng, y tế, bảo vệ, sản xuất) | Gọi điện cho trưởng ca để họ bố trí người thay ngay |
| Muộn quá lâu hoặc không thể tới | Gọi điện, sau đó nhắn lại bằng chữ; nếu cả buổi không đi được thì làm như xin nghỉ |
Một tin nhắn trong nhóm chung đông người thường dễ bị trôi. Nếu việc quan trọng, nhắn riêng cho người cần biết.
Khi lý do là chuyện gia đình buổi sáng
Con sốt, người nhà ốm, mất nước mất điện đột ngột ở nhà — đây cũng là "sự cố dọc đường" theo nghĩa rộng. Cách báo giống hệt: nói ngắn, nêu giờ tới, nhờ người đỡ việc. Không cần kể chi tiết chuyện riêng.
"Chị ơi, sáng nay con em sốt, em đưa cháu đi khám xong sẽ lên công ty, dự kiến khoảng 10 giờ. Báo cáo tuần em gửi chị trong chiều nay ạ."
Nếu người nhà có dấu hiệu nặng như khó thở, co giật, lơ mơ, sốt cao không hạ, hãy gọi 115 hoặc đưa tới cơ sở y tế gần nhất, và báo chỗ làm sau khi người bệnh đã được lo.
Những lời nên tránh
- Bịa lý do. Ngủ quên mà nói kẹt xe là cách nhanh nhất để mất lòng tin nếu bị phát hiện. Ngủ quên thì nhận là ngủ quên, kèm giờ tới và lời hứa làm bù.
- Kể lể quá dài trong tin nhắn đầu tiên. Người đọc cần giờ tới, không cần nghe kể cả đoạn đường.
- Gửi ảnh, gửi tin từ khi đang lái xe. Dừng hẳn rồi mới bấm.
- Đổ lỗi cho người khác trên đường bằng giọng bực tức. Ai cũng đã từng kẹt đường.
Khi đi muộn lặp lại nhiều lần
Một lần muộn vì sự cố ai cũng thông cảm. Nhưng nếu tuần nào cũng có "sự cố", người quản lý sẽ bắt đầu nhìn vào cách mình sắp xếp hơn là vào lý do. Khi thấy mình muộn từ lần thứ ba trong một tháng, nên tự xem lại:
- Có phải giờ xuất phát của mình chỉ vừa khít, không chừa chỗ cho kẹt xe bình thường? Đường đông giờ cao điểm là chuyện dự đoán được, không còn là sự cố.
- Có việc nhà nào buổi sáng lặp lại (đưa con đi học, đón người nhà) cần sắp xếp lại với gia đình?
- Có cần xin điều chỉnh giờ làm một cách chính thức không? Nhiều nơi có chế độ giờ linh hoạt hoặc đổi ca; hỏi phòng nhân sự xem có không.
Nếu hoàn cảnh thật sự thay đổi (chuyển nhà xa hơn, con vào trường mới), hãy chủ động nói chuyện với quản lý trước, thay vì để những tin nhắn "em muộn chút ạ" nối nhau:
"Anh ơi, từ tháng này em chuyển nhà xa hơn, buổi sáng em phải đưa con đi học nữa. Em xin phép trao đổi xem có thể vào làm lúc 8 giờ 15 và về muộn hơn mười lăm phút được không ạ."
Phòng trước cho lần sau
- Lưu sẵn số và cách liên lạc của quản lý, trưởng ca, đồng nghiệp hay làm cặp với mình. Gặp chuyện là liên lạc được ngay.
- Theo dõi thời tiết tối hôm trước vào mùa mưa bão; dự báo mưa lớn thì đi sớm hơn hoặc chọn tuyến ít ngập.
- Biết một tuyến đường dự phòng và một cách đi dự phòng (xe buýt, ứng dụng gọi xe).
- Bảo dưỡng xe định kỳ, kiểm tra lốp, phanh, xăng từ tối hôm trước.
- Đặt sẵn tài liệu cho buổi sáng ở chỗ đồng nghiệp lấy được (thư mục chung, ngăn bàn) để nếu muộn, người khác vẫn đỡ được việc.
- Đi sớm hơn mười lăm phút vào những ngày có họp quan trọng hay khách hẹn.
Câu hỏi thường gặp
Đi làm muộn thì nhắn sếp thế nào?
Nhắn trước giờ vào làm, gọn ba ý: chuyện gì xảy ra, dự kiến tới lúc mấy giờ, việc nào cần người khác đỡ. Ví dụ: "Xe em hỏng giữa đường, em dự kiến tới lúc 8 giờ 45, cuộc họp nhóm cứ bắt đầu ạ."
Có nên vừa chạy xe vừa nhắn tin báo đi muộn?
Không. Hãy tấp xe vào chỗ an toàn rồi mới gọi hoặc nhắn. Muộn thêm một phút vẫn tốt hơn nhiều so với nguy cơ tai nạn.
Đi làm muộn có bị trừ lương không?
Tuỳ nội quy và hợp đồng từng nơi. Để biết chắc, đọc nội quy lao động hoặc hỏi phòng nhân sự. Báo sớm, có lý do rõ ràng thường giúp việc giải trình dễ hơn.
Ngủ quên đi làm muộn có nên nói thật?
Nên. Nhận ngắn gọn, báo giờ tới và đề nghị làm bù. Bịa lý do khác mà bị phát hiện thì mất lòng tin lâu hơn nhiều so với một lần ngủ quên.
Gặp tai nạn trên đường đi làm phải làm gì trước?
Đưa mình và người liên quan tới chỗ an toàn, gọi 115 nếu có người bị thương, gọi 113 nếu có cự cãi, đe doạ. Báo chỗ làm sau khi mọi người đã an toàn.
