Bồn cầu tắc đúng lúc nhà có khách thì việc đầu tiên là không xả nước thêm lần nào nữa — nếu nước trong lòng bồn đang dâng, khoá van cấp nước nhỏ cạnh bồn để két không tiếp tục đổ xuống. Sau đó báo khéo cho khách dùng nhà vệ sinh khác (nếu có), rồi mới xử lý bằng cây thông tắc cao su. Ba việc này giữ cho chuyện nhỏ không thành chuyện nước tràn ra sàn giữa bữa tiệc.
Ai cũng từng ngại khi đây là chuyện của nhà mình, và càng ngại hơn khi người làm tắc là khách. Thật ra chỉ cần một câu nói nhẹ nhàng và một cái thông tắc đặt sẵn, mọi người đều đỡ khó xử.
Các cách phản ứng thường gặp
| Cách phản ứng | Điều thường xảy ra sau đó | Nên hay không |
|---|---|---|
| Bấm xả thêm vài lần "cho nó trôi" | Nước dâng cao hơn và tràn ra sàn | Không nên |
| Đổ một lúc nhiều loại thuốc thông tắc, nước tẩy | Có thể sinh khí độc khi trộn lẫn; có loại làm hỏng ống, men sứ; lại bắn lên người khi thông | Không nên trộn |
| Im lặng, đóng cửa lại, để khách tự phát hiện | Khách vào sau bị bất ngờ, ngượng cho cả hai bên | Không nên |
| Khoá van, báo khéo, chuyển khách sang nhà vệ sinh khác, thông bằng dụng cụ | Thường xong trong 10–15 phút, không ai ngượng lâu | Nên |
Nói với khách thế nào cho nhẹ
Mục tiêu là để không ai phải xấu hổ — kể cả khi khách là người vừa làm tắc. Đừng hỏi "ai vừa đi vệ sinh". Chỉ nói về cái bồn, không nói về người.
"Mọi người ơi, nhà vệ sinh dưới nhà đang hơi trục trặc, nhà mình dùng phòng trên tầng nhé, cầu thang bên trái ạ. Em xử lý tí là xong."
Nếu chính khách vào báo với bạn, giúp họ thoát ngượng ngay:
"À, cái bồn này hay dở chứng lắm chị, không phải tại chị đâu. Chị cứ ra ngồi với mọi người, em lo cho."
Nhà chỉ có một nhà vệ sinh thì nói thật, ngắn gọn và kèm thời gian:
"Nhà vệ sinh đang tắc chút, mọi người cho em mười lăm phút nhé. Ai gấp quá thì quán cà phê đầu ngõ cho đi nhờ, em gửi tiền nước luôn."
Các bước thông tắc cơ bản
- Khoá van cấp nước — van nhỏ trên đường ống ở chân tường, sau hoặc cạnh bồn cầu. Vặn theo chiều kim đồng hồ.
- Chuẩn bị chỗ làm. Trải vài tờ báo cũ, khăn cũ quanh chân bồn. Đeo găng cao su. Mở quạt thông gió.
- Dùng cây thông tắc cao su loại dành cho bồn cầu (đầu có phần ống thò ra ở giữa để khớp vào lỗ thoát). Đặt đầu cao su úp kín miệng lỗ thoát, phải có nước ngập đầu cao su. Ấn xuống nhẹ lần đầu để đẩy hết không khí ra, rồi ấn kéo dứt khoát nhiều lần, giữ kín miệng. Thường cần 15–20 lần ấn kéo.
- Thử xả một ít nước bằng xô — không mở van, không bấm xả két vội. Nếu nước rút xuống bình thường thì mở van, xả thử một lần.
- Nếu vẫn chưa thông: đổ một ít nước rửa bát vào lòng bồn, sau đó đổ nước ấm (nóng vừa tay, không phải nước sôi — nước sôi có thể làm nứt sứ), chờ 10–15 phút rồi thông lại.
- Vẫn không được: có thể vật cứng rơi vào (đồ chơi, nắp chai, điện thoại, khăn) hoặc tắc ở đường ống chung. Dừng lại và gọi thợ thông tắc.
"Chào anh, nhà em bồn cầu bị tắc, đã thông bằng cây cao su rồi mà không được, có thể có vật rơi vào. Anh qua giúp em trong chiều nay được không, báo em giá trước nhé."
- Dọn dẹp: rửa cây thông tắc, lau sàn bằng chất tẩy rửa, rửa tay kỹ bằng xà phòng.
Nếu nước đã tràn ra sàn
Đôi khi bạn tới nơi thì nước đã tràn. Đừng hoảng, làm lần lượt:
- Khoá van cấp nước ngay để két không đổ thêm. Đây vẫn là việc số một.
- Đóng cửa nhà vệ sinh, chặn khe dưới cửa bằng khăn cũ để nước bẩn không lan ra hành lang, phòng khách.
- Để ý ổ điện, máy sấy tóc, máy giặt đặt sát sàn. Nước lan tới thì rút phích bằng tay khô khi bạn đứng chỗ khô; không được thì ngắt aptomat khu vực đó.
- Thấm nước bằng khăn cũ, giẻ lau, vắt vào xô rồi đổ vào bồn cầu sau khi đã thông. Đi ủng hoặc dép, đeo găng.
- Lau lại sàn bằng chất tẩy rửa thông thường, pha đúng hướng dẫn trên nhãn. Khăn lau xong thì giặt riêng bằng nước nóng hoặc bỏ đi.
- Nếu ở chung cư, nước tràn nhiều có thể thấm xuống trần nhà dưới. Báo hàng xóm tầng dưới một câu cho họ để ý, và báo ban quản lý nếu tắc ở đường ống chung.
Một lưu ý về dụng cụ: đừng dùng móc sắt, thanh kim loại chọc mạnh vào lòng bồn. Men sứ trầy xước rất khó sạch về sau, và vật cứng có thể đẩy chỗ tắc vào sâu hơn. Dây thông tắc lò xo chuyên dụng dùng được, nhưng nếu chưa quen thì để thợ làm.
Thuốc thông tắc: dùng thế nào cho an toàn
- Không trộn các loại tẩy rửa với nhau. Ví dụ quen thuộc là nước tẩy có clo (nước tẩy trắng, nước Javel) trộn với chất tẩy có axit hay có amoniac có thể sinh khí độc gây khó thở. Đây cũng là cảnh báo in trên nhãn của rất nhiều sản phẩm tẩy rửa gia dụng.
- Đọc kỹ nhãn, chỉ dùng một loại, đúng liều, mở thoáng, đeo găng. Không cúi sát mặt khi đổ.
- Nếu đã đổ thuốc thông tắc mà chưa thông, nói rõ với thợ khi họ tới để họ có đồ bảo hộ phù hợp. Đừng dùng cây thông tắc ngay sau khi đổ hoá chất mạnh — dễ bắn lên người.
- Bị hoá chất bắn vào mắt, da: rửa nhiều nước sạch ngay; đau rát nhiều, nhìn mờ, hít phải khí độc thấy khó thở — gọi 115.
Vì sao bồn cầu hay tắc
Biết nguyên nhân giúp lần sau tránh được. Những thủ phạm hay gặp:
- Giấy ướt, khăn ướt, băng vệ sinh, tã giấy — nhiều loại ghi "có thể xả" nhưng không tan nhanh như giấy vệ sinh thường.
- Quá nhiều giấy một lúc, nhất là khi két nước xả yếu.
- Tóc, chỉ nha khoa, tăm bông, dầu mỡ đổ vào bồn cầu.
- Đồ chơi nhỏ trẻ con thả vào xem "nó đi đâu".
- Két nước xả yếu do phao chỉnh thấp, van xả mòn: mỗi lần xả không đủ nước cuốn trôi. Nếu bồn hay phải xả hai lần, nhờ thợ chỉnh lại két — việc nhỏ mà bớt được rất nhiều lần tắc.
- Bể phốt đầy — nếu tắc lặp lại nhiều lần, ở nhiều chỗ, có mùi, có thể đến lúc cần hút bể phốt.
Phòng trước cho lần sau
- Có sẵn một cây thông tắc cao su đặt kín đáo trong nhà vệ sinh. Khách dùng được mà không phải hỏi ai.
- Thùng rác có nắp trong mỗi nhà vệ sinh, để khách có chỗ bỏ giấy ướt, băng vệ sinh.
- Trước khi có khách đông: xả thử, xem két nước có đủ mạnh không; kiểm tra van cấp nước vặn được.
- Dặn trẻ nhỏ chỉ bỏ giấy vệ sinh vào bồn cầu, đậy nắp khi không dùng.
- Định kỳ hút bể phốt theo tư vấn của thợ, nhất là nhà ở lâu năm.
- Lưu số một thợ thông tắc quen có báo giá rõ ràng.
Câu hỏi thường gặp
Bồn cầu bị tắc nên làm gì đầu tiên?
Không xả nước thêm. Nếu nước đang dâng, khoá van cấp nước nhỏ cạnh bồn. Sau đó dùng cây thông tắc cao su úp kín lỗ thoát và ấn kéo dứt khoát nhiều lần.
Có nên đổ nước sôi để thông bồn cầu không?
Không nên. Nước sôi có thể làm nứt men sứ hoặc hỏng gioăng. Dùng nước ấm vừa tay kèm một ít nước rửa bát, chờ 10–15 phút rồi thông lại.
Nói với khách thế nào khi bồn cầu bị tắc?
Nói về cái bồn chứ không nói về người, kèm hướng dẫn rõ: dùng nhà vệ sinh khác ở đâu hoặc chờ bao lâu. Nếu khách là người làm tắc, nói một câu giúp họ thoát ngượng, như "cái bồn này hay dở chứng lắm".
Có được trộn các loại nước tẩy để thông bồn cầu không?
Không. Trộn nước tẩy có clo với chất tẩy có axit hoặc amoniac có thể sinh khí độc. Chỉ dùng một loại, đúng hướng dẫn trên nhãn, mở thoáng và đeo găng.
Khi nào cần gọi thợ thông tắc?
Khi đã thông bằng cây cao su và nước ấm mà không được, khi nghi có vật cứng rơi vào, hoặc khi tắc lặp lại ở nhiều chỗ trong nhà. Trường hợp cuối có thể do đường ống chung hoặc bể phốt đầy.
