Mất điện cả khu buổi tối: những việc nên làm trong giờ đầu tiên

Mất điện cả khu buổi tối thì việc đầu tiên là bật đèn pin hoặc đèn điện thoại, đứng yên chỗ mình, rồi nhìn sang nhà bên: nếu cả dãy cùng tối thì lỗi ở lưới điện, bạn chỉ cần báo điện lực và chờ; nếu chỉ nhà mình tối thì kiểm tra cầu dao trong nhà. Trong giờ đầu, ưu tiên ánh sáng an toàn (không để nến cháy không người trông), rút phích các thiết bị lớn và giữ pin điện thoại.

Mất điện tối vài tiếng là chuyện nhiều gia đình Việt từng gặp, nhất là mùa nắng nóng hay sau mưa bão. Không đáng sợ, nhưng có mấy việc làm đúng ngay từ đầu sẽ đỡ cả buổi tối.

Năm phút đầu: biết mình đang gặp loại mất điện nào

Một câu dành cho người ở trọ một mình hay gặp aptomat nhảy: đó là chuyện của phòng trọ, có hướng dẫn riêng; ở đây nói về nhà ở gia đình và cả khu mất điện.

Các cách phản ứng thường gặp

Các bước trong giờ đầu

1. Ánh sáng trước. Đèn pin, đèn sạc, đèn đội đầu là an toàn nhất. Nếu buộc dùng nến: một cây, đặt trên đĩa sứ hoặc đế chắc, xa rèm, xa giấy, ngoài tầm tay trẻ; ra khỏi phòng là thổi tắt.
2. Đứng yên vài giây cho mắt quen tối, rồi mới đi lại. Nhiều người vấp ngã, va cạnh bàn, giẫm đồ chơi trong phút đầu mất điện. Nhà có cầu thang thì đi chậm, có đèn soi.
3. Rút phích các thiết bị lớn: điều hoà, máy giặt, bình nóng lạnh, máy tính bàn, tivi. Để lại một đèn ở trạng thái bật để biết khi nào có điện. Riêng tủ lạnh có thể để nguyên phích.
4. Kiểm tra người trong nhà. Người già, trẻ nhỏ, người đang dùng thiết bị y tế chạy điện (máy tạo oxy, máy hút đàm…). Nếu có người phụ thuộc vào thiết bị y tế mà máy không có pin dự phòng, liên hệ ngay cơ sở y tế đang điều trị; có dấu hiệu khó thở, mệt nặng thì gọi 115.
5. Báo điện lực nếu không có lịch cắt. Tìm số tổng đài chăm sóc khách hàng của điện lực ở hoá đơn tiền điện hoặc trên trang chính thức. Nói đủ: địa chỉ, khu vực bị mất, giờ mất, có thấy gì lạ không.

   "Chào chị, em ở phường…, cả dãy phố nhà em mất điện từ khoảng bảy giờ tối, không có thông báo cắt trước. Em nghe có tiếng nổ nhỏ ở trạm đầu ngõ. Chị kiểm tra giúp em với ạ."

6. Giữ pin. Hạ độ sáng màn hình, tắt các ứng dụng không cần, để ít nhất một điện thoại và một sạc dự phòng còn đầy cho việc gọi khẩn.
7. Giữ tủ lạnh đóng. Mở càng ít càng tốt. Nếu mất điện kéo dài, có bài riêng về cách giữ thực phẩm.
8. Làm mát hoặc giữ ấm hợp lý. Trời nóng: mở cửa sổ có lưới, quạt tay, cho trẻ nhỏ và người già uống nước đều. Trời lạnh: đóng cửa, thêm chăn; không đốt than, đốt củi trong phòng kín.

Những điều tuyệt đối tránh

• Không chạy máy phát điện, không đốt than, bếp than tổ ong trong nhà kín hay ga ra đóng cửa. Khí CO không màu, không mùi và có thể gây ngộ độc chết người. Máy phát phải đặt ngoài trời, thoáng, xa cửa sổ. Có người đau đầu, buồn nôn, lơ mơ khi đang dùng than hay máy phát gần đó — đưa ra chỗ thoáng và gọi 115.
• Không lại gần dây điện đứt, kể cả khi nghĩ là "mất điện rồi thì không sao". Lưới có thể có điện trở lại bất kỳ lúc nào.
• Không tự trèo lên cột, mở tủ điện chung của khu để "xem thử". Đó là việc của điện lực.
• Một câu về thang máy: nếu có người kẹt trong thang lúc mất điện, bấm nút chuông cứu hộ và báo bảo vệ, ban quản lý; cách xử lý chi tiết có ở chuyên mục an toàn riêng.

Giữ cả nhà bình tĩnh

Trẻ nhỏ thường sợ bóng tối đột ngột hơn là sợ mất điện. Cho trẻ cầm một chiếc đèn pin nhỏ của riêng mình — có ánh sáng trong tay, trẻ thấy yên tâm hơn hẳn. Biến buổi tối thành dịp kể chuyện, đố vui, nằm quạt tay cùng nhau. Nói với trẻ điều sắp xảy ra:

"Điện cả phố mất rồi con, các chú điện lực đang sửa. Mình ngồi ở phòng khách cho mát, con giữ đèn pin giúp mẹ nhé."

Người già, nhất là người đi lại khó, nên ngồi một chỗ có đèn, có nước uống bên cạnh, hạn chế đi cầu thang khi tối.

Khi có điện lại

1. Đợi vài phút cho điện ổn định rồi mới cắm lại các thiết bị lớn, cắm từng cái một.
2. Bật điều hoà sau cùng.
3. Kiểm tra tủ lạnh, tủ đông: đồ còn lạnh không, nước đá có tan chảy rồi đông lại không.
4. Thổi tắt, cất mọi cây nến.
5. Sạc lại đèn, sạc dự phòng ngay đêm đó cho lần sau.

Phòng trước cho lần sau

• Một ngăn kéo "mất điện" ở chỗ ai cũng biết: hai đèn pin, pin dự phòng, một đèn sạc, một sạc dự phòng đầy, bật lửa và đế nến chắc (chỉ dùng khi cần).
• Lưu số tổng đài điện lực khu vực trên điện thoại; theo dõi thông báo lịch cắt điện qua kênh chính thức của điện lực.
• Biết tủ điện nhà mình: aptomat tổng ở đâu, aptomat nào cho phòng nào. Dán nhãn từng cái.
• Nhà có người dùng thiết bị y tế chạy điện: hỏi bác sĩ về phương án dự phòng (pin, bình oxy dự phòng) và lưu số cơ sở y tế.
• Bình nước uống đầy nếu nhà dùng máy bơm — mất điện là có thể mất nước.