Kính hay cốc thuỷ tinh vỡ trong nhà thì việc đầu tiên là bảo mọi người đứng yên tại chỗ, đưa trẻ nhỏ và vật nuôi ra xa, rồi đi dép trước khi bước vào khu vực vỡ. Nhặt mảnh to bằng tay có đeo găng, gom mảnh nhỏ bằng chổi và giấy ướt, quét rộng hơn chỗ bạn nghĩ mảnh văng tới, rồi gói kỹ trước khi bỏ rác. Ai bị đứt tay chảy máu nhiều, vết cắt sâu hoặc mảnh vỡ dính vào mắt — gọi 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất.
Một chiếc cốc rơi chỉ mất một giây, nhưng mảnh nhỏ văng xa có thể nằm dưới gầm tủ hàng tuần và cứa vào chân trẻ đang bò. Dọn đúng cách mất mười phút và giúp cả nhà yên tâm.
Các cách phản ứng thường gặp
| Cách phản ứng | Điều thường xảy ra sau đó | Nên hay không |
|---|---|---|
| Cúi xuống nhặt ngay bằng tay không | Đứt tay vì mảnh sắc mỏng khó nhìn; cúi vội còn dễ giẫm phải mảnh khác | Không nên |
| Đi chân đất vào lấy chổi | Mảnh nhỏ văng xa hơn tưởng, rất dễ giẫm phải | Không nên |
| Quét qua chỗ vỡ rồi bỏ thẳng vào túi rác | Mảnh nhỏ còn sót; túi rác bị thủng, người thu gom rác bị đứt tay | Chưa đủ |
| Dừng mọi người, đi dép, đeo găng, nhặt mảnh to rồi gom mảnh nhỏ, gói kỹ, ghi chú | Sạch hẳn, không ai bị thương, kể cả người thu gom rác | Nên |
Các bước dọn mảnh vỡ an toàn
- Dừng mọi người lại. Nói to, rõ một câu, đủ để không ai chạy lại xem.
"Cả nhà đứng yên nhé, cốc vỡ. Con bế em vào phòng giúp mẹ, đừng đi qua bếp. Mẹ đi dép rồi dọn."
- Đưa trẻ nhỏ, vật nuôi ra khỏi khu vực, đóng cửa hoặc chắn lối. Vật nuôi tò mò hay lại gần ngửi, liếm.
- Đi dép đế dày hoặc giày, không đi dép tổ ong mỏng. Đeo găng tay dày (găng làm vườn, găng cao su dày). Không có găng thì dùng vài lớp khăn giấy gấp dày.
- Bật đèn để đi lại cho an toàn. Lúc dò mảnh nhỏ thì tắt bớt đèn trần, soi đèn pin nghiêng sát mặt sàn — mảnh thuỷ tinh sẽ lấp lánh, dễ thấy hơn hẳn so với nhìn từ trên xuống.
- Nhặt mảnh to trước, bằng tay có găng, cho vào một hộp cứng (hộp bìa, chai nhựa cắt nắp). Không thả vào túi ni lông mỏng.
- Gom mảnh nhỏ bằng chổi và hốt rác, quét từ ngoài vào trong để không đẩy mảnh đi xa hơn. Quét rộng ra quá chỗ bạn thấy mảnh, ít nhất một, hai mét quanh chỗ rơi, cả dưới gầm tủ, chân ghế.
- Lấy mảnh li ti: ấn nhẹ một miếng khăn giấy ướt gấp dày, hoặc băng dính bản to quấn ngược mặt dính ra ngoài, lên sàn. Nhiều nhà dùng lát bánh mì mềm ấn nhẹ — cũng được, miễn là bỏ đi ngay sau đó. Máy hút bụi dùng được cho mảnh nhỏ trên sàn cứng, sau khi đã nhặt hết mảnh to.
- Gói kỹ trước khi bỏ rác: bọc hộp đựng mảnh vỡ bằng giấy báo, dán băng dính, ghi rõ "thuỷ tinh vỡ" bên ngoài. Nếu địa phương có phân loại rác, để riêng theo hướng dẫn của phường, xã.
- Lau lại sàn bằng khăn ướt lần cuối, rồi giặt hoặc bỏ khăn đó; kiểm tra đế dép trước khi đi sang phòng khác.
Những tình huống khó hơn
Vỡ trên thảm, sofa, giường
Mảnh thuỷ tinh len sâu vào sợi vải rất khó thấy. Nhặt mảnh to, rồi hút bụi kỹ nhiều lượt theo nhiều chiều. Với chăn, ga, gối: mang ra ngoài, giũ mạnh trên tấm bạt hoặc báo, rồi giặt. Thảm lông dày mà vỡ nhiều mảnh nhỏ thì cân nhắc gửi tiệm giặt thảm.
Vỡ kính cửa sổ, cửa kính, mặt bàn kính
Mảnh lớn có thể còn lủng lẳng trong khung. Không tự gỡ mảnh đang treo cao. Dán băng dính bản to chéo qua phần kính nứt còn lại, chắn khu vực bên dưới, rồi gọi thợ kính. Kính cường lực khi vỡ thường thành hạt nhỏ, ít sắc hơn nhưng văng rất rộng — vẫn phải dọn kỹ.
"Chào anh, nhà em bị vỡ một ô kính cửa sổ khoảng nửa mét vuông, mảnh còn dính trên khung. Anh qua thay giúp em, báo giá trước giúp em nhé."
Vỡ bóng đèn
Tắt công tắc và ngắt aptomat đèn đó trước khi tháo phần đuôi còn kẹt. Bóng đèn huỳnh quang, đèn compact có chứa một lượng nhỏ thuỷ ngân: mở cửa cho thoáng, đưa người và vật nuôi ra khỏi phòng một lúc, không dùng máy hút bụi để hút mảnh, gom bằng bìa cứng và băng dính, cho vào hộp kín.
Vỡ đồ thuỷ tinh có chứa thức ăn, đồ uống
Bỏ hết phần thức ăn, đồ uống đó, kể cả phần trông như không dính mảnh. Không cố vớt lại.
Nếu ai đó bị đứt tay, giẫm phải mảnh vỡ
Vết cắt nhỏ: rửa dưới vòi nước sạch, ấn nhẹ bằng gạc sạch cho cầm máu, che lại. Chảy máu nhiều, không cầm được sau vài phút ấn chặt, vết cắt sâu, có mảnh vỡ cắm sâu trong da, hay mảnh vỡ dính vào mắt — gọi 115 hoặc tới cơ sở y tế; đừng cố tự lấy mảnh cắm sâu hay dụi mắt. Phần sơ cứu vết thương chi tiết có ở chuyên mục sơ cứu riêng.
Khi người làm vỡ là trẻ con, là khách
Đồ vỡ thì đã vỡ; thứ còn lại là cảm giác của người làm vỡ. Một câu nói đúng lúc giúp mọi người bớt ngượng và quan trọng hơn: giúp trẻ dám nói thật lần sau.
Với trẻ
Ưu tiên an toàn trước, dạy sau. Kiểm tra xem con có bị đứt tay, đứt chân không, đưa con ra khỏi chỗ vỡ, rồi mới nói chuyện. Tránh quát ngay lúc đó — trẻ bị quát thường học cách giấu đồ vỡ chứ không học cách cẩn thận.
"Con có đau ở đâu không? Không sao, cốc vỡ thì mua cái khác. Con đứng đây với bố, chân đừng bước nhé. Lát nữa mình nói chuyện cách cầm cốc cho chắc."
Khi con đã bình tĩnh, có thể cho con cùng làm phần an toàn: cầm hộp, cầm đèn pin soi giúp. Không giao mảnh vỡ cho trẻ nhặt.
Với khách
Khách làm vỡ cốc thường áy náy hơn chủ nhà nghĩ. Nói một câu nhẹ để họ không phải xin lỗi mãi, và đừng để khách cúi xuống nhặt giúp.
"Không sao đâu anh, nhà em cốc nhiều lắm. Anh ngồi yên đó giúp em, chân đừng bước, để em lấy chổi dọn cho."
Nếu khách nhất quyết đền, có thể nhận lời cảm ơn và từ chối nhẹ; cái cốc rẻ hơn nhiều so với một buổi gặp mặt bị gượng gạo.
Phòng trước cho lần sau
- Nhà có trẻ nhỏ: dùng cốc nhựa an toàn, cốc inox cho trẻ; cất đồ thuỷ tinh lên ngăn cao.
- Đặt cốc, bình thuỷ tinh xa mép bàn, không để trên bàn có khăn trải dài mà trẻ có thể kéo.
- Để một "bộ dọn mảnh vỡ" ở bếp: đôi găng dày, chổi nhỏ và hốt rác, băng dính bản to, một hộp bìa cứng.
- Dán phim an toàn lên mặt bàn kính, cửa kính thấp nếu nhà hay có trẻ chạy nhảy.
- Đi dép trong bếp, nhất là buổi tối.
- Dạy trẻ một câu: "Thấy vỡ đồ thì đứng yên, gọi người lớn". Không bắt trẻ tự dọn.
Câu hỏi thường gặp
Làm vỡ cốc thuỷ tinh thì dọn thế nào cho sạch?
Đi dép, đeo găng, nhặt mảnh to trước vào hộp cứng. Quét mảnh nhỏ từ ngoài vào trong, rộng hơn chỗ thấy mảnh. Dùng khăn giấy ướt hoặc băng dính để lấy mảnh li ti, soi đèn pin nghiêng sát sàn để kiểm tra.
Mảnh thuỷ tinh vỡ bỏ rác thế nào?
Cho vào hộp cứng, bọc giấy báo, dán băng dính và ghi rõ "thuỷ tinh vỡ" bên ngoài để người thu gom rác không bị đứt tay. Làm theo hướng dẫn phân loại rác của phường, xã nếu có.
Làm sao tìm mảnh thuỷ tinh nhỏ trên sàn?
Tắt bớt đèn trần, dùng đèn pin soi nghiêng sát mặt sàn. Mảnh thuỷ tinh sẽ phản sáng lấp lánh. Kiểm tra cả gầm tủ, chân ghế và khe giữa các viên gạch.
Vỡ bóng đèn huỳnh quang có nguy hiểm không?
Bóng huỳnh quang và compact chứa một lượng nhỏ thuỷ ngân. Mở cửa cho thoáng, đưa người và vật nuôi ra khỏi phòng một lúc, gom mảnh bằng bìa cứng và băng dính, không dùng máy hút bụi, cho vào hộp kín.
Bị mảnh thuỷ tinh cứa vào tay thì làm gì?
Vết nhỏ thì rửa nước sạch, ấn gạc cho cầm máu và che lại. Chảy máu nhiều, vết sâu, mảnh cắm sâu hoặc dính vào mắt thì gọi 115 hoặc đến cơ sở y tế.
