Quên làm bài tập hay quên mang sách vở, việc đầu tiên là chủ động báo với thầy cô trước khi bị kiểm tra, nói thật một câu ngắn và đề nghị cách bù. Đầu giờ, ra gặp thầy cô ở bàn giáo viên hoặc giơ tay xin nói: "Thưa cô, hôm nay em quên vở bài tập ở nhà, mai em nộp bù được không ạ?". Báo trước luôn nhẹ hơn nhiều so với lúc bị gọi tên mới lúng túng giải thích.
Vì sao nói trước lại khác hẳn bị phát hiện
Thầy cô dạy cả lớp bốn, năm chục bạn, ngày nào cũng có vài bạn quên đồ. Điều làm thầy cô khó chịu thường không phải chuyện quên, mà là cảm giác bị giấu hoặc bị nói dối. Cùng một chuyện quên vở, hai cách xử lý cho ra hai kết quả rất khác:
- Bạn A ra bàn giáo viên trước giờ học, nói thật là quên, xin nộp bù chiều nay. Thầy cô gật đầu, nhắc nhẹ, ghi chú để nhớ.
- Bạn B ngồi im, mong không bị kiểm tra. Đến lượt bị gọi, bạn lục cặp mãi rồi nói "em để ở nhà rồi ạ". Cả lớp nhìn, thầy cô phải dừng tiết học, và lời giải thích lúc này nghe giống lý do hơn là sự thật.
Cả hai đều quên. Nhưng bạn A cho thấy mình có trách nhiệm với việc của mình, còn bạn B để chuyện nhỏ thành chuyện cả lớp đều thấy.
Các cách phản ứng thường gặp
| Cách phản ứng | Điều thường xảy ra sau đó | Nên hay không |
|---|---|---|
| Ngồi im, mong thầy cô không kiểm tra tới mình | Nếu bị gọi thì lúng túng trước lớp; nếu thoát thì lần sau dễ quên tiếp | Không nên. Báo trước luôn dễ hơn |
| Nói dối là đã làm nhưng "để quên ở nhà" trong khi chưa làm | Thầy cô hẹn mai mang lên, bạn phải làm vội ban đêm; nếu lộ thì mất lòng tin, chuyện nhỏ thành chuyện lớn | Không nên. Nói đúng tình trạng: chưa làm hay làm rồi nhưng quên mang |
| Chép vội bài của bạn trong giờ ra chơi | Bài giống hệt nhau dễ bị nhận ra, cả hai cùng bị nhắc; mình vẫn không hiểu bài | Không nên |
| Báo trước, nói thật, đề nghị cách bù | Đa số thầy cô cho nộp bù hoặc nhắc nhẹ; mình giữ được lòng tin | Nên. Đây là cách gọn nhất |
Các bước xử lý khi phát hiện mình quên
- Kiểm tra lại cho chắc. Lục kỹ cặp, ngăn bàn, túi áo. Có khi vở kẹp trong sách môn khác. Mất một phút kiểm tra còn hơn báo quên rồi lại tìm thấy.
- Chọn lúc báo. Tốt nhất là đầu giờ, khi thầy cô vừa vào lớp, trước khi kiểm tra bài cũ. Nếu thầy cô đã bắt đầu giảng, giơ tay chờ được gọi, không chạy lên giữa lúc thầy cô đang nói.
- Nói ngắn, nói thật, không kể lể. Không cần giải thích dài về chuyện tối qua mất điện, em trai nghịch cặp. Một câu đủ ý là được.
- Đề nghị cách bù cụ thể. Nộp bù vào giờ nào, ngày nào. Thầy cô dễ đồng ý hơn khi bạn đã có phương án.
- Làm đúng điều đã hứa. Hẹn chiều nộp thì chiều nộp, hẹn mai thì sáng mai mang lên bàn giáo viên. Giữ lời lần này là để lần sau thầy cô còn tin.
- Không có sách trong giờ học thì xin xem chung. Hỏi bạn cùng bàn trước, rồi báo thầy cô một câu để thầy cô không tưởng bạn không chịu học.
Câu nói mẫu cho từng trường hợp
| Trường hợp | Câu nói mẫu |
|---|---|
| Đã làm bài nhưng quên mang vở | "Thưa cô, em làm bài rồi nhưng sáng nay em để quên vở ở nhà. Chiều nay em mang lên phòng giáo viên nộp cô được không ạ?" |
| Chưa làm bài | "Thưa thầy, em chưa làm xong bài tập về nhà ạ. Em xin lỗi thầy, em sẽ làm và nộp vào đầu giờ ngày mai." |
| Quên sách giáo khoa | "Thưa cô, em quên sách, em xin phép xem chung với bạn Lan bàn bên ạ." |
| Quên đồ dùng thực hành (thước, compa, đồ thể dục) | "Thưa thầy, hôm nay em quên compa. Em mượn bạn được không ạ, hay thầy cho em làm phần khác trước?" |
| Không hiểu bài nên chưa làm | "Thưa cô, bài số 3 em làm mãi không ra nên em chưa xong. Cô cho em hỏi lại cách làm sau giờ được không ạ?" |
Để ý câu cuối: nếu lý do thật là bạn không hiểu bài, hãy nói đúng như vậy. Thầy cô cần biết chỗ học sinh vướng để giảng lại. Nói "em quên" trong khi thật ra là "em không biết làm" sẽ khiến bạn tiếp tục không hiểu.
Nếu thầy cô vẫn nhắc nhở hay ghi sổ
Có lớp có quy định riêng: quên bài thì ghi vào sổ theo dõi, bị trừ điểm thi đua, phải làm thêm bài. Đây là quy định chung cho cả lớp, không phải thầy cô ghét riêng mình. Khi bị nhắc:
- Nghe hết, không cãi lại ngay trước lớp, không nói "bạn kia cũng quên mà".
- Đáp một câu: "Dạ em biết rồi ạ, lần sau em sẽ chú ý."
- Nếu thấy bị hiểu lầm (chẳng hạn bạn đã nộp mà thầy cô ghi chưa nộp), chờ hết tiết rồi ra nói riêng: "Thưa cô, hôm thứ Ba em đã nộp vở trên bàn cô rồi ạ, cô xem giúp em có bị lẫn không ạ."
Giữ bình tĩnh lúc bị nhắc là phần khó nhất. Nhưng thầy cô nhớ cách bạn phản ứng lâu hơn là nhớ chuyện bạn quên vở hôm nào.
Khi hay quên thật sự: tìm nguyên nhân
Quên một lần là chuyện bình thường. Tuần nào cũng quên vài lần thì nên dừng lại xem vì sao. Thường có mấy lý do:
- Không ghi bài tập về nhà. Nghe thầy cô dặn rồi tưởng sẽ nhớ.
- Soạn cặp vào buổi sáng. Vội vàng nên sót.
- Thời khoá biểu đổi mà mình không cập nhật.
- Bài quá khó nên để dành, rồi "quên" luôn.
- Quá nhiều việc sau giờ học: học thêm, việc nhà, đi lại xa.
Mỗi nguyên nhân có cách sửa riêng. Nếu bạn thấy mình quá tải thật, nói với bố mẹ hoặc giáo viên chủ nhiệm để cùng sắp xếp lại, đừng ôm một mình.
Phòng trước cho lần sau
- Ghi bài tập ngay trong lớp. Một cuốn sổ nhỏ hoặc trang cuối vở, mỗi môn một dòng: môn gì, bài nào, hạn nộp.
- Soạn cặp từ tối hôm trước. Đặt thời khoá biểu ngày mai lên bàn, soạn theo từng môn, xong để cặp cạnh cửa.
- Dán thời khoá biểu ở chỗ dễ thấy: cửa tủ, góc bàn học. Có thay đổi thì sửa ngay.
- Làm bài khó trước, đừng để cuối. Không làm được thì đánh dấu để mai hỏi thầy cô, bạn bè.
- Để sẵn một bộ đồ dùng dự phòng trong cặp: bút, thước, bút chì, tẩy. Đồ nhỏ nhưng quên là cả tiết bị gián đoạn.
- Chụp ảnh trang bài tập nếu nhà có điện thoại dùng chung, để tối kiểm tra lại. Nhớ đây chỉ để ghi nhớ, không để chép bài.
Đoạn ngắn cho phụ huynh
Khi con kể quên bài, quên vở, phản ứng của bố mẹ quyết định lần sau con có kể tiếp hay không. Mắng nặng dễ khiến con giấu, hoặc tập nói dối thầy cô cho qua. Một cách nhẹ nhàng hơn là hỏi con "Con đã báo cô chưa? Con định bù thế nào?", rồi cùng con lập thói quen soạn cặp buổi tối trong vài tuần đầu. Nếu con quên thường xuyên, kèm theo mệt mỏi, mất tập trung, nên trao đổi với giáo viên chủ nhiệm để hiểu con ở lớp ra sao. Đừng chạy lên trường xin xỏ thay con mỗi lần con quên, để con tự tập nói với thầy cô.
Câu hỏi thường gặp
Quên làm bài tập về nhà thì nói với cô giáo thế nào?
Ra gặp cô đầu giờ, trước khi kiểm tra bài cũ, nói thật và ngắn: "Thưa cô, em chưa làm xong bài tập, em xin lỗi cô, mai em nộp ạ." Đề nghị thời điểm nộp bù cụ thể rồi giữ đúng lời hứa.
Quên vở ở nhà có nên nói dối là đã làm rồi không?
Không nên. Nếu đã làm thật thì nói đúng là quên mang và xin nộp bù. Nếu chưa làm thì nói chưa làm. Lời nói dối nhỏ khi bị lộ sẽ làm mất lòng tin, và thầy cô sẽ khó tin bạn trong những lần sau.
Quên sách giáo khoa trong giờ học phải làm sao?
Hỏi xem chung với bạn cùng bàn rồi báo thầy cô một câu để thầy cô biết. Không nên ngồi im không có sách, vì thầy cô có thể nghĩ bạn không chú ý học.
Hay quên bài tập thì sửa thế nào?
Ghi bài tập vào sổ ngay trong lớp, soạn cặp từ tối hôm trước theo thời khoá biểu và dán thời khoá biểu ở chỗ dễ thấy. Nếu quên vì bài khó hoặc quá nhiều việc, hãy nói với bố mẹ và giáo viên chủ nhiệm để được giúp sắp xếp.
Bị ghi sổ vì quên bài có nên cãi lại không?
Không nên cãi trước lớp. Nghe hết, đáp "dạ em biết rồi ạ". Nếu bị ghi nhầm, chờ hết tiết rồi gặp riêng thầy cô để trình bày nhẹ nhàng.
