Đau bụng hay thấy mệt giữa giờ học, việc đầu tiên là giơ tay xin phép thầy cô ngay, nói rõ mình đang thấy thế nào và xin xuống phòng y tế của trường, có bạn đi cùng. Đừng cố chịu đến hết tiết, đừng tự bỏ ra ngoài không nói. Nếu đau dữ dội, khó thở, ngất, nôn liên tục, người lớn ở trường cần gọi 115 ngay.
Vì sao không nên cố chịu
Nhiều bạn ngại xin ra ngoài: sợ thầy cô nghĩ mình trốn học, sợ cả lớp nhìn, sợ làm gián đoạn bài giảng. Nhưng cố chịu có ba cái hại:
- Cơn đau, cơn mệt có thể nặng lên mà không ai biết để giúp.
- Bạn có thể ngất, nôn ngay trong lớp, lúc đó mới xử lý thì khó hơn.
- Bạn vẫn không học được gì trong lúc đang khó chịu.
Thầy cô đã gặp rất nhiều học sinh bị mệt giữa giờ. Một lời xin phép rõ ràng chẳng làm phiền ai cả.
Các cách phản ứng thường gặp
| Cách phản ứng | Điều thường xảy ra sau đó | Nên hay không |
|---|---|---|
| Cố ngồi chịu, gục xuống bàn | Thầy cô tưởng ngủ gật, có khi nhắc nhở; nếu nặng lên thì phát hiện muộn | Không nên |
| Tự đứng dậy ra ngoài, không xin phép | Thầy cô không biết mình ở đâu; nếu ngất ở hành lang, nhà vệ sinh thì không ai thấy | Không nên |
| Uống thuốc bạn cho, thuốc mang theo không rõ loại | Có thể không hợp, che mất dấu hiệu bệnh, gây dị ứng | Không nên tự uống. Để nhân viên y tế, bố mẹ quyết định |
| Xin phép, nói rõ triệu chứng, xuống phòng y tế có bạn đi cùng | Được nghỉ, theo dõi; nhà trường báo bố mẹ nếu cần | Nên |
Các bước xin phép và nhờ giúp
- Giơ tay, hoặc nhờ bạn cùng bàn báo giúp nếu mình khó nói.
- Nói rõ đang khó chịu ở đâu, từ lúc nào. Câu nói mẫu: "Thưa cô, em bị đau bụng từ đầu tiết, giờ đau hơn. Em xin phép xuống phòng y tế ạ." Hoặc: "Thưa thầy, em thấy chóng mặt, buồn nôn. Em xin phép ra ngoài ạ."
- Xin một bạn đi cùng. "Cô cho bạn Hoa đi cùng em được không ạ?" Đi một mình lúc đang chóng mặt rất dễ ngã.
- Tại phòng y tế, kể lại đầy đủ: đau ở đâu, đau thế nào, sáng nay đã ăn gì, có bệnh gì đang điều trị, có dị ứng thuốc không. Nhân viên y tế cần những thông tin này.
- Nhờ nhà trường gọi bố mẹ nếu chưa đỡ: "Cô gọi giúp em cho mẹ em được không ạ, em thấy vẫn mệt."
- Không tự về nhà khi chưa báo ai. Nếu cần về, để nhà trường liên hệ gia đình đến đón hoặc đồng ý cho về theo quy định của trường.
Nếu đi vệ sinh xong thấy đỡ
Quay lại lớp, báo thầy cô một câu: "Dạ em đỡ rồi ạ, em xin vào lớp." Nếu trong ngày lại thấy khó chịu, đừng ngại xin phép lần nữa.
Dấu hiệu cần gọi 115 hoặc đưa đi cơ sở y tế ngay
Đây là phần học sinh nên biết để báo người lớn đúng lúc, không phải để tự xử lý. Nếu bản thân hoặc bạn trong lớp có các dấu hiệu dưới đây, báo ngay thầy cô gần nhất, nói rõ: "Cô ơi, bạn ấy ngất / khó thở, cần gọi cấp cứu."
| Dấu hiệu | Việc cần làm |
|---|---|
| Ngất, gọi không tỉnh, co giật | Báo người lớn ngay; người lớn gọi 115 |
| Khó thở, thở rít, môi tím, sưng mặt sau khi ăn | Báo người lớn ngay; gọi 115 |
| Đau bụng dữ dội, đau tăng dần, đau co người không đứng thẳng được | Đưa tới cơ sở y tế; nặng thì gọi 115 |
| Nôn nhiều lần, sốt cao, lả đi | Báo phòng y tế, gia đình đưa đi khám |
| Bị ngã, va đập đầu rồi buồn nôn, lơ mơ | Báo người lớn ngay, đưa đi khám |
Bảng trên chỉ là các dấu hiệu phổ thông, không thay chẩn đoán của nhân viên y tế. Cách sơ cứu khi ngất, khó thở có ở các bài sơ cứu riêng. Gọi 115 miễn phí.
Khi bạn ngồi cạnh có vẻ không ổn
Nhiều khi người bị mệt không tự nói được: bạn ấy tái mặt, vã mồ hôi, gục xuống, ôm bụng. Bạn ngồi cạnh là người thấy đầu tiên. Đừng chỉ hỏi "có sao không" rồi thôi:
- Hỏi ngắn: "Cậu mệt à? Mình báo cô nhé?"
- Nếu bạn gật đầu hoặc không trả lời được, giơ tay báo ngay: "Thưa cô, bạn Nam đang đau bụng, mặt tái lắm ạ."
- Đi cùng bạn xuống phòng y tế nếu thầy cô cho phép, đi bên cạnh, đỡ tay nếu bạn chóng mặt.
- Nếu bạn ngất, co giật hay khó thở, không cố đỡ dậy, không đổ nước vào miệng; gọi to người lớn gần nhất để gọi 115.
- Kể lại cho nhân viên y tế những gì mình thấy: bạn bắt đầu mệt từ lúc nào, có nôn không, có ăn gì lạ không.
Báo giúp bạn không phải là làm phiền. Có khi chính câu báo của bạn giúp người lớn đến kịp lúc.
Những nguyên nhân hay gặp và cách đỡ khổ hơn
Đa số lần mệt giữa giờ ở học sinh là chuyện nhẹ, có thể phòng được:
- Bỏ bữa sáng: bụng đói dễ khiến mình chóng mặt, run tay, mệt lả vào tiết ba, tiết bốn.
- Uống ít nước, nhất là ngày nóng hoặc sau giờ thể dục.
- Thiếu ngủ vì thức khuya.
- Ăn đồ lạ, đồ để lâu trước giờ học.
- Đến kỳ kinh nguyệt ở bạn nữ: có thể xin phép cô và xuống phòng y tế nghỉ; nói nhỏ với cô giáo hoặc nhân viên y tế nếu ngại.
- Lo lắng trước giờ kiểm tra cũng có thể gây đau bụng; nếu xảy ra thường xuyên, nên nói với bố mẹ.
Phòng trước cho lần sau
- Ăn sáng, kể cả chỉ một bữa nhỏ.
- Mang chai nước riêng và uống đều trong ngày.
- Biết phòng y tế của trường ở đâu, giờ nào có người trực.
- Nếu có bệnh cần theo dõi (hen, dị ứng, tiểu đường, động kinh…), bố mẹ nên báo giáo viên chủ nhiệm và phòng y tế từ đầu năm, kèm hướng dẫn của bác sĩ.
- Nhớ số điện thoại của bố mẹ hoặc ghi vào trang đầu sổ liên lạc, để nhà trường gọi được ngay.
- Bạn nữ có thể để sẵn đồ dùng cá nhân trong cặp cho những ngày đến kỳ.
Đoạn ngắn cho phụ huynh
Hãy dặn con rằng xin phép khi mệt là quyền của con, không ai trách. Đầu năm học, cập nhật số điện thoại liên lạc với giáo viên chủ nhiệm, báo các bệnh nền, dị ứng thuốc, thức ăn của con. Không nên cho con tự mang thuốc tới trường mà không báo nhà trường. Nếu con hay kêu đau bụng vào các ngày đi học, nhất là trước giờ kiểm tra, nên đưa con đi khám để loại trừ bệnh, đồng thời nói chuyện nhẹ nhàng xem con có lo lắng gì ở trường không.
Câu hỏi thường gặp
Đau bụng giữa giờ học thì xin phép thầy cô thế nào?
Giơ tay và nói rõ: "Thưa cô, em bị đau bụng từ đầu tiết, em xin phép xuống phòng y tế ạ." Xin thêm một bạn đi cùng. Nếu khó nói, nhờ bạn cùng bàn báo giúp.
Mệt ở trường có được tự về nhà không?
Không nên tự về khi chưa báo ai. Xuống phòng y tế, nhờ nhà trường gọi bố mẹ, rồi về theo cách nhà trường và gia đình đã thống nhất. Đi về một mình lúc đang mệt dễ gặp nguy hiểm.
Khi nào cần gọi 115 cho học sinh ở trường?
Khi có ngất, co giật, khó thở, sưng mặt môi sau khi ăn, đau bụng dữ dội tăng dần, hay va đập đầu rồi lơ mơ. Học sinh báo ngay người lớn gần nhất; người lớn gọi 115, miễn phí.
Bạn cho thuốc đau bụng có nên uống không?
Không nên tự uống thuốc người khác cho. Thuốc có thể không hợp hoặc gây dị ứng. Hãy xuống phòng y tế và để nhân viên y tế, bố mẹ quyết định.
Vì sao hay bị chóng mặt vào tiết cuối buổi sáng?
Hay gặp nhất là do bỏ bữa sáng, uống ít nước hoặc thiếu ngủ. Ăn sáng, mang nước theo và ngủ đủ thường giúp đỡ nhiều. Nếu chóng mặt lặp lại, nên đi khám.
