Người lạ bắt chuyện quá lâu, việc đầu tiên là nói một câu kết rõ ràng kèm lời cảm ơn, rồi làm một động tác kết thúc: đứng dậy, cất điện thoại vào túi, quay về phía việc mình đang làm. Câu như "Nói chuyện với chú vui quá, giờ cháu phải đọc nốt tài liệu ạ" vừa lịch sự vừa không để lại khe hở. Nếu người kia vẫn bám theo hoặc mình thấy bất an, đi về phía đông người và nhờ nhân viên, bảo vệ.
Vì sao khó dứt ra
Phần lớn người lạ bắt chuyện là người tốt: một bác ngồi cạnh trên chuyến xe khách dài, một cô cùng chờ khám bệnh, một bạn trẻ đi du lịch muốn hỏi đường. Chính vì họ không có ý xấu nên mình càng ngại cắt ngang, sợ bị coi là chảnh, là vô lễ, nhất là với người lớn tuổi. Thế là mình gật gù thêm nửa tiếng, trong khi trong lòng chỉ muốn đeo tai nghe hay ngủ một giấc.
Cần nhớ: kết thúc một cuộc trò chuyện không phải là từ chối con người. Một lời kết tử tế giữ được cái tình của cuộc gặp, còn cố chịu đựng thì cuối cùng thường lộ ra bằng thái độ cụt ngủn, khó chịu hơn.
Các cách phản ứng thường gặp
| Cách phản ứng | Điều thường xảy ra sau đó | Nên hay không |
|---|---|---|
| Gật gù chịu đựng, mong người kia tự dừng | Người kia tưởng mình thích nghe, nói tiếp; mình mệt và bực | Không nên kéo dài |
| Trả lời cụt lủn, quay mặt đi không nói gì | Người kia có thể hiểu và dừng, nhưng cũng có thể thấy bị xúc phạm | Chỉ dùng khi lời kết lịch sự không có tác dụng |
| Bịa cớ phức tạp ("mẹ em đang gọi") rồi bị lộ | Cả hai ngượng hơn | Không nên. Lý do thật, đơn giản là đủ |
| Nói câu kết lịch sự, kèm động tác kết thúc | Đa số người hiểu ngay và vui vẻ dừng | Nên |
Các bước rút lui lịch sự
- Chờ một khoảng nghỉ tự nhiên. Khi người kia vừa dứt một ý, đó là lúc chen lời ít gây khó chịu nhất.
- Tóm lại một câu những gì vừa nghe. Câu nói mẫu: "Nghe cô kể chuyện quê cô vui ghê." Câu tóm cho người kia thấy mình đã lắng nghe thật.
- Nói lời kết với lý do thật, đơn giản. "Giờ cháu xin phép ngủ một chút, tối qua cháu thức khuya.", "Em phải gọi điện cho bên công ty bây giờ ạ.", "Mình phải đi tiếp đây, chúc bạn đi chơi vui."
- Làm động tác kết thúc ngay sau lời nói. Đeo tai nghe, mở sách, đứng dậy, quay người. Lời nói mà không có động tác thì người kia dễ nói tiếp "à mà…".
- Nếu người kia bắt chuyện lại, nhắc một lần nữa, ngắn hơn. "Dạ cháu nghỉ chút cô nhé." Mỉm cười, rồi quay lại việc của mình.
- Lần thứ ba thì không cần giải thích nữa. Gật nhẹ, không đáp. Mình đã đủ lịch sự.
Câu nói mẫu theo từng nơi
| Nơi gặp | Câu kết có thể nói |
|---|---|
| Ghế bên cạnh trên xe khách, tàu hoả | "Nói chuyện với bác vui quá. Đường còn xa, cháu xin phép chợp mắt một lát ạ." |
| Phòng chờ bệnh viện, ngân hàng | "Chúc chị khám xong mọi thứ đều ổn. Em xem lại giấy tờ một chút kẻo tới lượt." |
| Quán cà phê, khi đang làm việc | "Anh thông cảm, em đang phải xong việc này trước trưa. Chúc anh một ngày vui." |
| Công viên, khi đang tập thể dục | "Cháu chạy tiếp đây bác ơi, hôm khác gặp bác ở đây nhé." |
| Người nước ngoài hỏi chuyện mãi | Một câu tiếng Anh đơn giản: "It was nice talking to you. I need to go now. Enjoy your trip!" |
| Sự kiện, hội thảo | "Rất vui được gặp anh. Em đi chào mấy người quen bên kia một chút ạ." |
Khi người lạ không chỉ "nói nhiều"
Có những lúc cuộc bắt chuyện không còn là chuyện xã giao. Một vài dấu hiệu nên dừng ngay, không cần lịch sự kéo dài:
- Hỏi dồn thông tin riêng: nhà ở đâu, đi một mình không, làm ở đâu, số điện thoại, tài khoản mạng xã hội.
- Mời mua bán, đầu tư, "việc nhẹ lương cao", rủ tham gia nhóm kiếm tiền. Đây là kiểu bắt chuyện mà các nhóm lừa đảo hay dùng; ghi nhớ: không đưa thông tin, không chuyển tiền, không bấm vào đường dẫn lạ.
- Đứng quá sát, chạm vào người, chặn lối đi.
- Đi theo khi mình đã rời đi.
Khi gặp những dấu hiệu này:
- Nói dứt khoát một câu, không giải thích. "Em không muốn nói chuyện nữa ạ."
- Di chuyển về phía đông người, có nhân viên, bảo vệ, quầy dịch vụ. Không đi vào chỗ vắng, không lên xe với người lạ.
- Báo người xung quanh hoặc nhân viên. "Anh ơi, có người đi theo em từ nãy, anh để ý giúp em với." Trên xe khách, tàu hoả: báo phụ xe, nhân viên tàu để đổi chỗ.
- Gọi điện cho người thân, nói rõ mình đang ở đâu.
- Bị đe doạ, bị chạm vào người, bị bám theo thì gọi 113. Nếu là trẻ em gặp chuyện, gọi 111 hoặc nhờ người lớn gọi giúp.
Với học sinh, người trẻ đi một mình
Các em hay được dạy phải lễ phép với người lớn, nên càng khó dứt ra khi một người lớn lạ hỏi chuyện mãi. Bố mẹ nên nói rõ với con: lễ phép là chào hỏi đàng hoàng, không có nghĩa là phải trả lời mọi câu hỏi hay đi theo ai. Một câu mẫu cho con: "Cháu chào bác, cháu phải đi rồi ạ." rồi đi về phía cô giáo, bảo vệ, người quen. Chuyện gì làm con thấy sợ thì kể ngay với bố mẹ, thầy cô.
Khi chính mình là người bắt chuyện
Ngồi cạnh người lạ trên chuyến xe dài, muốn hỏi han cho vui là chuyện tốt. Để không thành người "nói mãi không dứt", để ý vài tín hiệu: người kia trả lời ngắn, nhìn điện thoại, đeo tai nghe, quay mặt ra cửa sổ. Thấy vậy thì tự kết: "Thôi để em nghỉ, đi đường xa mệt." Người kia sẽ nhớ mình là người dễ chịu.
Thêm mấy điều nhỏ giúp người lạ thoải mái khi mình mở lời: hỏi câu dễ trả lời ("Chị cũng xuống bến cuối ạ?") thay vì hỏi chuyện riêng; để người kia có quyền trả lời ngắn mà không thấy có lỗi; và không hỏi tuổi, hỏi lương, hỏi chuyện gia đình ngay từ những câu đầu. Một cuộc trò chuyện với người lạ dễ chịu nhất khi cả hai đều biết mình có thể dừng bất cứ lúc nào.
Phòng trước cho lần sau
- Chuẩn bị sẵn một câu kết cho từng nơi hay đến. Xe khách, phòng chờ, quán cà phê. Câu có sẵn thì lúc cần không phải nghĩ.
- Mang tai nghe, sách khi đi đường dài. Chúng là tín hiệu tự nhiên "mình đang bận" mà không cần nói gì.
- Chọn chỗ ngồi theo ý mình khi được. Ngồi gần cửa sổ, gần lối đi, gần nhân viên.
- Không đưa thông tin cá nhân cho người mới quen. Số điện thoại, địa chỉ, nơi làm việc, lịch trình đi một mình.
- Tập nói câu kết khi không có gì căng thẳng. Kết thúc cuộc gọi dài với bạn bè, kết thúc buổi trò chuyện ở quán. Quen tay rồi thì với người lạ cũng nói được.
Câu hỏi thường gặp
Người lạ nói chuyện mãi thì làm sao để dừng lịch sự?
Chờ một khoảng nghỉ, tóm lại một câu những gì vừa nghe, nói lời kết với lý do thật như muốn nghỉ, phải làm việc, rồi làm ngay động tác kết thúc như đeo tai nghe hay đứng dậy. Đa số người sẽ hiểu và dừng.
Từ chối nói chuyện với người lớn tuổi có bất lịch sự không?
Không, nếu mình nói nhẹ nhàng và có lời cảm ơn. Kết thúc cuộc trò chuyện không phải là từ chối con người. Một lời kết tử tế còn tốt hơn chịu đựng rồi tỏ thái độ khó chịu.
Người lạ hỏi địa chỉ, số điện thoại thì trả lời sao?
Không cần cung cấp. Nói ngắn "Em không tiện cho ạ" rồi chuyển sang việc khác. Nếu bị hỏi dồn, mời chào đầu tư hay việc làm, nên dừng nói chuyện ngay.
Bị người lạ đi theo thì phải làm gì?
Đi về phía đông người, có nhân viên hoặc bảo vệ, báo họ biết, gọi điện cho người thân. Nếu bị đe doạ, chặn đường hay chạm vào người, gọi 113. Không đi vào chỗ vắng và không lên xe với người lạ.
Trên xe khách bị người ngồi cạnh nói chuyện suốt thì sao?
Nói một câu kết như "Đường còn xa, cháu xin phép chợp mắt" rồi đeo tai nghe hoặc nhắm mắt. Nếu người kia làm mình khó chịu hoặc bất an, báo phụ xe để được đổi chỗ.
